Ten behoeve van uw kinderen........

Deze keer niet over zelfvoorzienend leven, maar er zelf in voorzien dat ik in leven blijf........

Met de kinderen van de BSO in Dodewaard ging ik op een zonnige maandag kikkervisjes vangen.  Dolle pret, en we vangen heel wat meer dan alleen maar kikkervisjes!  Ook hele kleine andere visjes (stekelbaarsjes?), een paar waterslakken, een waterkever, een libellelarve ( hup, gelijk eruit, want zij eten kikkervisjes!),  een heel aantal  watervlooien en andere piepkleine ongeïdentificeerde beestjes.  De instructie van juf Chantal was: bekijken in de emmer en dan weer teruggooien, maar ik bedenk dat ik ze veel te leuk vind om ze terug te gooien: ik ga ze meenemen naar de BSO in Ochten.  Helaas valt dat nog niet mee, want de emmer heeft geen hengsel en we moeten een paar honderd meter lopen voordat we weer terug bij Samsam zijn. En jammer genoeg wordt de emmer, die ik als een kostbaar kleinood tegen mijn borst geklemd houd, met elke stap een beetje zwaarder.  Maar uiteindelijk zijn we er en kunnen ook de kinderen die niet mee geweest zijn de waterdieren bewonderen.  Dan gaat de emmer met kostbare buit mee naar mijn huis. De emmer in de fietstas gezet en voorzichtig klots, klots, daar ga ik.  Heel voorzichtig over de drempels, want anders zitten er straks uitgedroogde kikkervisjes in mijn fietstassen!  Missie geslaagd: ik kom thuis met maar een klein beetje slootwater in mijn fietstassen, en alle diertjes nog in de emmer.  De emmer wordt buiten in de schaduw gezet en de volgende dag  de emmer weer in de fietstas en voorzichtig naar BSO Sam en Co gefietst. Daar hebben we nog een aquarium staan en daar giet ik alles in over. Helaas is het aquarium maar half gevuld en er zijn ook wel erg veel diertjes en waterplanten in verhouding tot het water. Nu kan ik het wel bijvullen met kraanwater, maar die diertjes willen slootwater, waar nog veel meer watervlooien in zitten!  De volgende dagen bekijk ik alle sloten waar ik langsfiets en probeer ik ze te beoordelen:

                        1. Hoe schoon is dit water?

                        2. Hoeveel leven zit hierin?

                        3.  Hoe groot is de kans dat ik hier water uit kan scheppen zonder zelf in de sloot te                             belanden?

Vooral punt 3 gaat lastig worden!  Maar uiteindelijk geef ik de sloot langs de Broekdijk in Kesteren de grootste kans.  Ik besluit om op vrijdagmorgen onderweg naar mijn werk even  water te gaan scheppen uit die sloot. Ik doe een oude emmer in mijn fietstas en neem een klein emmertje mee waaraan ik een stuk touw heb vastgebonden. Handig van mij hè?  Dan val ik ook niet in de sloot!  En daar sta ik dan aan de kant van de sloot: dit moet een koud kunstje zijn!  Ik heb alleen 1 ding over het hoofd gezien , een simpele natuurkundige wet: een lege emmer is niet leeg, hij is gevuld met lucht! En lucht is lichter dan water, daar verandert dat kleine plastic emmertje niks aan!  Dus wat doet dat emmertje:  die gaat genoeglijk op het water liggen dobberen. En of ik het touw nu aan de zijkant vastmaak of het emmertje op zijn zij probeer te gooien niks helpt het emmertje drijft en daar is het heel tevreden mee....... Nu moet ik wel opschieten , anders kom ik te laat op mijn werk. Als ik nou een stok had, maar ik heb geen stok. Ik heb wel een voet, als ik daarmee nu eens dat emmertje onder water duw?  Oké , dat werkt!  Alleen heb ik weer een simpele natuurkundige wet over het hoofd gezien  (ik was nooit goed in natuurkunde) ik had geen rekening gehouden met 'mister zwaartekracht'.  En die zegt: 'Moet dat emmertje de sloot in? Oké , maar dan die voet ook!  En langzaam maar zeker glijdt mijn voet de sloot in. Vervolgens zegt mijn andere voet:  Ja, maar ik red het niet in mijn eentje om op de kant te blijven staan en ja hoor, daar glijdt die voet ook de sloot in.  En daar sta ik dan, tot halverwege mijn kuiten in de sloot. Gelukkig heb ik een driekwart broek aan en teva's , dat scheelt dan weer.  (Jammer hè, dat u niet net aan de kant stond  om te filmen!  Dat is voor mij dan weer een geluk bij een ongeluk!) Ach, nu sta ik er toch al in, laat ik nu eerst maar eens  die emmer vullen. En dan moet ik nog zien dat ik er uit kom. Ik heb niks anders om me aan vast te houden dan gras en dat is net gemaaid, maar op de een of andere manier kom ik er uit.  Terwijl ik met mijn groen bekroosde voeten weer op de fiets stap vraag ik me, zoals gewoonlijk  als ik iets sufs gedaan heb, af: Maar hoe doen andere mensen dat dan?

Dan bepeins ik al fietsend hoeveel vrouwen van mijn leeftijd zullen eigenlijk zulke capriolen uithalen?  En hoeveel mensen zullen er vandaag naar hun werk gaan met hun voeten onder het kroos?  Hoeveel mensen zullen eigenlijk sowieso ooit in hun leven met hun voeten vol kroos naar hun werk gaan? Hum........!

Gelukkig is er op Samsam een buitenkraan, waar ik mijn voeten kan schoon wassen. Gauw nog even inspecteren of er al zwemvliezen tussen mijn tenen beginnen te groeien en dan naar binnen . Terwijl ik  met een washandje de laatste waterplanten van mijn kuiten was wordt ik , laat ik zeggen : hartelijk toegelachen door mijn collega's.

Gelukkig kan het kroost  op de BSO deze binnensloot zeer waarderen. Dus laat ik zeggen: Ten behoeve van uw kroost, zat ik vol kroos!

Nieuw leven

Dit is echt de tijd van het jaar voor het nieuwe leven.  Mijn vensterbanken puilen uit van de potjes met tomatenplantjes en kiemplantjes van paprika  , basilicum, courgette en pepers.  Ook staat er een schoteltje met vochtig zand en  plastic erover waarop ik de peterselie laat voorkiemen.  In mijn moestuin heb ik 4 zwarte bessen struiken en 5 frambozen  geplant, waarvan ik volgend jaar het eerste beetje oogst verwacht.  Verder komt er in mijn moestuin alleen nog maar de knoflook op die ik in de herfst heb geplant en moet er nog heel veel gespit worden.

Maar laten we wel wezen, het aller leukste nieuwe leven zijn toch nog wel jonge dieren!  ( ja o.k. : baby's!   Maar die verbouw ik niet meer! ).  Drie weken geleden heb ik een broedmachine geleend, 10 broedeitjes gekocht ( die via de post werden opgestuurd ) nog twee broedeitjes gekregen en alles in de broedmachine gelegd.  Een hygrometer had ik erbij gekocht, de luchtvochtigheid moet de eerste 17 dagen tussen de 45 en 55% zijn, daarna moet het 70% zijn.  Afgelopen vrijdagmorgen zag ik het eerste ei met een klein gaatje erin, 's avonds laat was dat kuiken uit het ei gekomen. Helaas was het niet levensvatbaar en heb ik het de volgende ochtend dood moeten maken.  Ja, leuk is dat bepaald niet, maar zulke dingen horen er natuurlijk ook bij. Inmiddels waren er al weer twee kuikens uit gekomen.  Ik heb een grote doos gehaald bij de A. H., een warmtelamp had ik al gekocht, die heb ik erboven gehangen.  Zaterdagavond  heb ik de voerbak er maar vast bij gezet, zodat ze eraan kunnen wennen. De eerste 24 uur hoeven ze eigenlijk nog geen voer.  Ook heb ik 2 aardewerken planten schotels, een grotere en een iets kleinere. In de grotere zit water en de kleinere heb ik er op de kop ingezet. Zo kunnen de kuikens wel drinken maar niet verdrinken of een ongewenst bad nemen waardoor ze teveel afkoelen. De hele dag liep ik heen en weer. De broedmachine staat boven, dus steeds de trap op om te kijken of er al weer eieren aangepikt of uitgekomen waren en dan weer naar de kuikens onder de warmtelamp.  Inmiddels heb ik 5 levende kuikens .  De andere 6 eieren lijken onbewoond te zijn.  

Het was zaterdag en er moest natuurlijk tussendoor ook gewerkt worden. Deze zaterdag stond de stal uitmesten op het programma.  De schapen konden al vanaf afgelopen woensdag lammetjes krijgen, aangezien ze 5 maanden min 5 dagen drachtig zijn en ik had de ram er vanaf 1 november bij gelaten .  Voordat ze aflammeren is een schone  stal natuurlijk wel gewenst. Afgelopen winter had ik  de potstal methode toegepast: niet uitmesten maar steeds weer een laag stro  erbovenop gooien. Krijg je een hele dikke laag, die lekker isolerend is in de winter, maar die helemaal is vastgekoekt als je het probeert weg te krijgen. Gelukkig hielp Simon daarmee, dus ik ben voornamelijk de mest aan het weg kruien geweest. En dan gaat het  zo 'lekker' ruiken : de ammoniak uit de urine en mest zit in de onderste lagen. Doordat Simon hielp was het eerder klaar dan ik verwacht had. Gelukkig maar want 's middags regende het.  De schapen liepen de hele dag buiten in de regen te grazen. 'S avonds toen ik ze naar binnen had gehaald moesten ze eerst nog ontwormd worden. Daar had ik 2 pillen voor gekocht, dus die moesten eerst weer gezocht worden.  Gelukkig had ik ze na 1 uur zoeken al weer gevonden (zucht).  Nu vinden de schapen zelf dat ontwormen niet echt nodig, sterker nog, ze vinden het hoogst onaangenaam en proberen zich dus op alle manieren daartegen te verzetten.  Ik klemde dus een schaap tussen mijn benen en wurmde de bek open.  Het schaap probeerde zijn bek weer dicht te krijgen en omdat dat niet lukte ging ze heel hard met de kop schudden, kop wegdraaien, weglopen en zo. Ondertussen probeerde Simon met de pillenschieter  in de bek een pil achterin de keel te schieten. Al dat gedraai en geschud zorgde ervoor dat ik steeds bijna of helemaal mijn evenwicht verloor en dat Simon het schieten onmogelijk werd gemaakt. Toen dat eindelijk gelukt was moest ik de bek van het schaap zo lang dicht zien te  houden totdat de pil ook  werkelijk was doorgeslikt. En dat schaap is dan wel zo slim dat het doet alsof het  braaf kauwt en  slikt en vervolgens probeert het dan om de hele pil toch stiekem de bek uit te werken.  Dus pil weer in de pillenschieter en we proberen het hele riedeltje nog een keer af te werken.  Uiteindelijk hebben ze ons de indruk weten te geven dat de pillen doorgeslikt waren.  Voordat ik ze alleen liet voor de nacht heb ik nog even aan de uier gevoeld en wat bleek: er kwam bij beide biest uit!  Dit kan wel eens een heel vruchtbaar weekend  worden!

Inmiddels is het zondagavond en ondanks de voortdurende regen en harde wind van vandaag ben ik heel wat in het stalletje wezen kijken . Ik heb het opstapje van de caravan in de stal gezet en ga dan zitten observeren.  Ik ben dan niet de enige die observeert, de schapen zien het als hun taak om mij te observeren. Dat doen ze niet erg subtiel, want ze gaan met hun snuiten tegen mijn gezicht aan en dan maar lekker blazen.  Vooral als ze dat stereo doen vind ik het wel een beetje veel van het goede.  Maar als ik ze voorzichtig wegduw denken ze dat de tijd nu gekomen is van de kopstoten. Gelukkig doen ze dat niet tegen mijn gezicht, maar wel tegen mijn arm, been , hand of knie. En dat is soms best wel pijnlijk! Maar op welke wijze we elkaar ook observeren of contact zoeken tot nu toe is er nog geen lam!

Een mooie plek om..........

De kippen  sluit ik 's nachts op in het nachthok en overdag laat ik ze in de ren en sluit het nachthok. Als ik zie dat 1 van de kippen zenuwachtig voor het nachthok aan het drentelen is dan doe ik het nachthok even open zodat ze in het legnest een ei kan leggen.  Dit doe ik om twee redenen, ten eerste blijft 1 van de punkkipjes maar steeds broeds en blijft ze anders de hele dag zitten broeden op 2 nepeitjes.  Dat is niet goed voor een kip, als ze maar broeds blijven kost het ze veel energie, ze kunnen ze zich zelfs dood broeden. En ik kan haar niet midden in de winter eitjes uit laten broeden, want dan is het nog veel te koud als de eieren uit komen.  Ten tweede komen de mussen steeds al het voer op eten en,  behalve dat ik dan wel kan aan de gang blijven met kippenvoer kopen,  brengen ze ook nog ziektes over. Alleen als het erg regent zet ik overdag het nachthok open, zodat ze kunnen schuilen.

Vanmorgen liepen de kippen gezellig buiten. Ik had ze al wat zaden gegeven , waar ze enthousiast van hadden gegeten.  Ik had ze niet zo heel goed in de gaten gehouden, maar ach, ook al moet er 1 een ei leggen, het gebeurd wel vaker dat ik het niet in de gaten heb en dan ligt het ei gewoon in de ren. Maar op een gegeven moment zie ik Johnny Depp nergens. Hè , heeft ze een manier gevonden om te ontsnappen?  Nog eens goed kijken en daar zie ik haar : tussen het nachthok en de schutting met de buren.  Ach, ze ligt op haar rug,  met haar pootjes omhoog en haar kop vreemd gedraaid : blijkbaar heeft ze een rustig plekje gevonden om dood te gaan.  Ik had een paar jaar geleden 4 kuikens gekocht, en zij is de enige die daarvan nog leeft.  Dat ze doodgaat moet ze zelf weten maar waarom op zo'n onmogelijke plek? Hoe krijg ik haar daar ooit vandaan : dood of levend?  Simon en ik gaan eerst maar eens koffie drinken. Ik kijk zo nu en dan naar buiten of ze al dood is, maar zie nog steeds haar pootjes bewegen : een soort van stuiptrekken?  We bekijken hoe we bij haar kunnen komen zonder het hele kippenhok of de schutting te slopen. Aan weerskanten van het kippenhok zit gaas en daar kan een redelijke kip nog doorheen, hoewel het steeds krapper wordt. Maar zij zit echt achter het hok, alleen haar kop zit nog wat aan de zijkant. Achter het hok is het ruim genoeg voor een kuiken om te lopen, maar voor die grote , forse Johnny Depp is er echt geen plek.  Hoe is het haar toch gelukt om daar te komen?   We klimmen,  gewapend met een tang en een grote snoeischaar , over de compostbak heen, daarna over een met gaas afgezet stuk waar ik al het blad uit de tuin in verzamel en komen dan bij wat onduidelijk struweel.  Dit struweel gaan we te lijf met de snoeischaar, zodat ik voldoende plek heb om te staan.  Nu moet het gaas eraan.  Ik heb nauwelijks genoeg ruimte om me te bukken om het gaas door te knippen.  Johnny Depp bekijkt deze pogingen om haar te bevrijden zwijgend en met een sceptische blik.  Ze gelooft er niet meer in dat ze bevrijd kan worden.  Ik ga met de moed der wanhoop het gaas te lijf, dat zich met veel moeite kapot laat knippen. Nu kan ik bij haar kop en haar nek. Wat zal er gebeuren als ik die nek pak en eraan ga trekken?  Knijp ik dan haar keel dicht zodat ze stikt of trek ik haar uit elkaar?  In eerste instantie gebeurt er niks anders dan dat haar nek drie keer zo lang wordt en dat ze begint te krijsen!  Nooit geweten dat kippen kunnen krijsen!  Het geluid is niet echt aangenaam, en Simon bedenkt dat hij nodig weer aan het werk moet....... Dit lukt zo niet, het gaat niet goed!  Maar het moet!!!   Ze moet hier achter uit, dood of levend!  Weer trek ik,  en ik zie dat haar poten achter het gaas vast gehaakt zitten. Het lukt me om de pootjes los te maken, en weer trek ik aan haar nek. Als ze dit overleeft  heeft ze een nek als een giraf!  Uiteindelijk na veel gesjor en gekrijs kan ik haar ook bij een vleugel pakken. Nog meer gesjor levert nog een vleugel op en dan heb ik genoeg houvast om flink hard te gaan trekken. Straks breek ik haar vleugels nog!  Lieve help , wat zit ze vast! Maar uiteindelijk lukt het om haar los te trekken.  Pfff, en ze leeft nog steeds zo te zien.  Ik verwacht niet dat dat nog lang zal duren.  Hulpzoekend kijk ik om me heen. O ja, Simon was naar binnen gegaan.  Dus moet ik nu met de kip in mijn armen eerst over de bladerbak en dan over de compostbak heen klauteren.  Waar zal ik haar neerleggen dat ze rustig dood kan gaan?   Laat ik haar maar in het nachthok zetten , dan kan ze  misschien eerst nog een slokje water drinken.  Ik zet haar onderin het nachthok, bij de waterbak.  Maar die loopt ze voorbij ( ze kan dus nog lopen blijkbaar!) , het trapje op omhoog,  langs de voerbak. Nee hè, ze zal toch niet.....?  En ja hoor,  10 minuten later meldt  ze triomfantelijk dat ze een ei heeft gelegd!   En dan is het tijd voor wat voer en wat water.  Haar nek ziet er weer volkomen normaal uit en ze lijkt ook verder niks gebroken te hebben.  Ze zocht helemaal geen plekje om dood te gaan, ze zocht alleen een plekje om in alle rust een ei te leggen!!!

Winter

Gelukkig voor mijn schapen zijn er tot begin januari nog wel plekken te vinden waar gras en andere planten groeien die ze lekker vinden.  Maar,  omdat dit stelletje vindingrijke uitbrekers niet meer achter het schapennet  met stroom te houden is, zet ik ze aan een zogenaamde geitenpin vast .  In mijn eigen weitjes is het gras namelijk al wel op dus ik zet ze op gemeentegrond.  En nu volgt er een periode waarin ze opmerkelijk weinig weten uit te breken!  Ik ga 's morgens naar ze toe, nadat ik de pinnen op de juiste plek in de grond heb geslagen.  Dan moet ik even snel zijn, want zodra ik de deur open doe proberen ze hun kop langs mij heen te steken. Als de kop er eenmaal langs is duwen ze mij op zij en stormen naar buiten. En als er een maal 1 langs is, zijn de andere twee ook niet meer te houden       . Gelukkig heb ik er meestal aan gedacht om de hekken van de wei dicht te doen, zodat ze nog niet veel verder komen. De keren dat ik wel een hek open had laten staan moest ik rennen om wat schapenbrokken te pakken om ze daarmee weer terug te lokken. Dan moet ik ze aan de lijn (eigenlijk : sjorband)  zien te krijgen. Met Silke en Saartje geen probleem, die komen wel naar me toe lopen. Maar met de ram was het in het begin wel anders. Als het me gelukt was ze in het stalletje te houden dan kreeg ik hem wel. Maar als ze al ontsnapt waren naar de wei dan werd het lastig. Steeds net voordat ik hem had zette hij het op een lopen.  Daarom maakte ik maar een lus in de sjorband om het zo om zijn kop te gooien.  En dan blijkt dat de buurvrouw al  mijn vruchteloze pogingen aan het gadeslaan is!  Ze riep me toe dat ik maar een cursus lasso werpen moest gaan volgen!

Als ik dan uiteindelijk alle schapen aan de lijn heb zet ik ze eerst vast in het stalletje  en neem ze dan 1 voor 1 mee naar de pin. Tegelijk kan ook, maar dan heb je grote kans dat je ze ondersteboven sleuren. Als er maar genoeg te eten is vinden ze het geen probleem om aan de pin te staan, dat wil zeggen de eerste paar uur. Daarna krijgen ze er toch wel genoeg van.  Ze kennen blijkbaar ook het spreekwoord: 'Wat je ver haalt is lekker' , want waar ik ze ook neer zet, ze beginnen altijd eerst met het gras  te eten waar ze nog nèt  bij kunnen.  Dat resulteert vaak in een mooi rondje dat kaal is gegeten aan de randen met daarbinnen een plek waar nog volop gras staat. Dat gras vinden ze nadat ze er  een dagje over heen gelopen hebben niet meer lekker, dus er voor zorgen dat de binnenkant de volgende dag de buitenrand van het rondje vormt helpt niet.

Omdat het deze winter nog niet echt koud is geweest en ik in de herfst nog niet gespit heb ga ik in december en begin januari nog in de moestuin spitten. Er staat heel wat onkruid en ik bedenk dat ik de schapen wel een dagje in de moestuin aan de pin kan zetten zodat ze het onkruid vast voor me opeten. Nadeel is wel dat als ik uit mijn werk thuiskom het pikdonker is en ik ze dus in het donker daar weer moet ophalen.  Silke heeft blijkbaar het onkruid al snel op en gaat daarna veel heen en weer lopen draaien.  Als ik haar 's avonds op kom halen is het èèn grote modderboel waar ze gestaan heeft. En terwijl ik probeer om gelijk ook de pin uit de grond te krijgen loopt zij me ondersteboven en lig ik daar in de modder te spartelen. En niet even zo beleefd of sportief zijn om te wachten tot ik weer sta: nee hoor!  Gewoon zo hard mogelijk blijven trekken,  blijkbaar is het erg leuk om me ook nog een beetje door de modder heen te sleuren. Totaal geen inlevingsvermogen die beesten!  Ik verdenk ze ervan dat ze 's nachts om met staan te gniffelen met elkaar!